بررسی تاثیر سطح سواد بر وضعیت مکانیزاسیون شهرستان میاندوآب با استفاده از نرم‌افزار GIS و ارائه راهکارهای توسعه آن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مهندسی بیوسیستم، دانشکده کشاورزی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

10.22098/sr.2025.16761.1037

چکیده

مطالعه حاضر باهدف بررسی تأثیر سطح سواد بر وضعیت مکانیزاسیون کشاورزی در شهرستان میاندوآب انجام شد تا وضعیت موجود را ارزیابی کرده و راهکارهای مناسبی برای بهبود و افزایش کارایی آن ارائه دهد. برای جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات موردنیاز این پژوهش، از دو روش میدانی و اسنادی استفاده شد. تحلیل داده‌ها نیز با استفاده از نرم‌افزار SPSS انجام گرفت.
مواد و روش‌ها: شهرستان میاندوآب با جمعیت ۲۴۵۱۵۸ نفر و مساحت ۲۶۹۴ کیلومترمربع، در استان آذربایجان غربی واقع شده و به‌عنوان پل ارتباطی بین چند استان مهم عمل می‌کند. این پژوهش از روش‌های میدانی برای بررسی عوامل اجتماعی، فرهنگی و کشاورزی منطقه و روش اسنادی برای جمع‌آوری آمار و اطلاعات استفاده کرده است. داده‌ها از مراکز مختلفی مانند جهاد کشاورزی و سرشماری عمومی جمع‌آوری و با نرم‌افزارهای SPSS و Arc GIS تحلیل شدند. نتایج نشان داد دهستان‌ها از نظر آماری در چهار گروه متفاوت قرار می‌گیرند.
نتیجه‌گیرى: نتایج پژوهش نشان داد که سطح سواد تأثیر مثبت و معناداری بر سطح مکانیزاسیون کشاورزی دارد. در روستاها یا دهستان‌هایی که سطح سواد مردم بالاتر است، سطح مکانیزاسیون نیز بالاتر بوده و از ماشین‌آلات کشاورزی و توان تراکتوری بیشتری استفاده می‌شود. به‌عنوان‌مثال، دهستان زرینه‌رود شمالی با میانگین درصد باسوادی 18/76 دارای بالاترین سطح مکانیزاسیون است؛ در حالی که دهستان آجرلوی شرقی با میانگین درصد باسوادی 23/60، کمترین سطح مکانیزاسیون را نشان داد. این تفاوت‌ها از نظر آماری معنادار بوده و نشان‌دهنده ارتباط مستقیم بین سطح سواد و پذیرش فناوری‌های مکانیزه است. نقشه‌های مرتبط نیز با استفاده از نرم‌افزار GIS تولید شدند که این یافته‌ها را تأیید می‌کنند. برای بهبود وضعیت مکانیزاسیون کشاورزی در منطقه، پیشنهاد می‌شود زیرساخت‌های آموزشی و امکانات تحصیلی تقویت شوند و از رسانه‌های جمعی برای آموزش کشاورزان استفاده گردد. همچنین، تهیه نقشه‌های GIS برای مدیریت بهینه، تشویق کشاورزان به استفاده از فناوری‌های نوین، ارتقای دانش فنی آن‌ها در زمینه مکانیزاسیون و افزایش تولید، از جمله اقدامات کلیدی هستند که می‌توانند نقش مهمی در توسعه کشاورزی منطقه ایفا کنند.

کلیدواژه‌ها


دوره 1، شماره 1
فروردین 1405
  • تاریخ دریافت: 21 بهمن 1403
  • تاریخ بازنگری: 20 تیر 1404
  • تاریخ پذیرش: 15 اردیبهشت 1404
  • تاریخ اولین انتشار: 18 شهریور 1404
  • تاریخ انتشار: 01 فروردین 1405